Moet je echt een gratis weggever hebben om klanten te krijgen?
Als ondernemer krijg je al snel het advies om iets gratis weg te geven. Een e-book, checklist, stappenplan, webinar, masterclass of misschien zelfs een gratis training. Mensen schrijven zich in, komen op je mailinglijst en daarna kun je ze langzaam meenemen naar je betaalde aanbod.
Het is een bekende marketingstrategie. Alleen heb ik daar al heel lang mijn twijfels bij.
Niet omdat ik vind dat je nooit iets gratis moet geven. Integendeel. Ik deel zelf veel kennis en geef regelmatig workshops en masterclasses waar mensen niets voor hoeven te betalen.
Maar ik vraag me wel vaak iets anders af:
Trek je met zo'n gratis weggever eigenlijk wel de mensen aan die je uiteindelijk als klant wilt hebben?
Want als je een traject van € 2500 of € 5000 verkoopt, vind ik de stap van een gratis checklist naar zo'n investering behoorlijk groot. Zeker wanneer jouw klant iemand is die jou juist wil inhuren omdat hij geen tijd of zin heeft om alles zelf uit te zoeken.
Wie trek je aan met een gratis weggever?
Stel, je bent VA, marketeer, adviseur, coach of specialist en je richt je op drukke ondernemers. Je klanten huren jou in omdat ze ergens hulp bij nodig hebben, sneller verder willen of bepaalde werkzaamheden juist uit handen willen geven.
Dan zou ik mezelf eerst afvragen waarom je diezelfde potentiële klant een gratis e-book geeft met twintig tips om het zelf te doen.
Ik zal mezelf als voorbeeld nemen. Ik ben een drukke ondernemer en er zijn genoeg dingen waar ik hulp bij kan gebruiken. Als ik besluit dat ik mijn boekhouding wil uitbesteden, ga ik niet eerst een e-book downloaden met ‘10 tips om zelf je administratie slimmer te doen’.
Ik wil het juist níét zelf doen.
En als ik zo'n e-book al download, is de kans vrij groot dat het ergens in mijn mailbox blijft staan omdat ik geen tijd of zin heb om het te lezen.
Degene die zo'n e-book wél enthousiast downloadt, leest en alle stappen gaat uitvoeren, kan natuurlijk een potentiële klant zijn. Maar het kan óók precies de persoon zijn die het graag zelf wil oplossen en daar zo min mogelijk geld aan wil uitgeven.
En dan kun je honderd of duizend downloads hebben, maar hoeveel zeggen die cijfers eigenlijk?
Een lead is nog geen potentiële klant
Dit vind ik sowieso iets waar binnen marketing soms te makkelijk over wordt gedacht. Je maakt een gratis weggever, honderd mensen laten hun e-mailadres achter en vervolgens heb je honderd leads.
Maar heb je die echt? Of heb je honderd mensen die graag iets gratis wilden hebben? Dat is niet hetzelfde.
Ik zie bij ondernemers die ik begeleid regelmatig dat er behoorlijk veel tijd gaat zitten in het bedenken, maken en promoten van een gratis weggever. Daarna moet er natuurlijk nog een funnel achteraan. E-mails schrijven, automatiseren, opvolgen en uiteindelijk proberen om van die gratis download een betalende klant te maken.
En dan komen er soms best veel aanmeldingen binnen, maar uiteindelijk bar weinig klanten. Dan vind ik dat je ook eerlijk moet kijken naar de verhouding tussen de tijd die je erin hebt gestoken en wat het daadwerkelijk heeft opgeleverd. Misschien had je diezelfde tijd beter kunnen besteden aan tien goede gesprekken.
Gratis kan ook schadelijk zijn voor je bedrijf
Als je iets gratis geeft, moet er ook echt iets in zitten
Er zit voor mij nog een andere kant aan die gratis weggevers. Ik hoor best vaak van mensen: “Ik heb dat gratis e-book gedownload, maar eigenlijk stond er helemaal niets in.” En dat is zonde.
Want iemand heeft op dat moment wel kennisgemaakt met jou en je bedrijf. Misschien was diegene zelfs nieuwsgierig naar wat je doet en wat je weet. Als je dan een weggever aanbiedt die vooral bestaat uit open deuren en algemene informatie, kan dat juist het tegenovergestelde effect hebben van wat je ermee wilde bereiken.
Iemand denkt dan misschien niet: wat interessant, hier wil ik meer van weten. Maar eerder: als dit een voorbeeld is van haar kennis, hoef ik de rest ook niet.
Daarmee kun je onbewust afbreuk doen aan hoe iemand naar jouw expertise en de kwaliteit van je bedrijf kijkt. Dat iets gratis is, betekent voor mij dus niet dat het minder goed mag zijn. Integendeel. Als je ervoor kiest om iets weg te geven, zorg dan dat iemand er ook echt iets aan heeft.
Van gratis naar een traject van duizenden euro's vind ik een vreemde stap
Daar zit voor mij een belangrijk deel van mijn bezwaar. Stel dat iemand bij jou uiteindelijk een traject van € 3000 moet kopen. Dan vraagt dat vertrouwen. Die klant moet ervan overtuigd zijn dat jij begrijpt waar hij tegenaan loopt, dat jij de kennis hebt om hem verder te helpen en dat het de investering waard is.
Ik geloof niet automatisch dat iemand dichter bij die beslissing komt doordat hij eerst jouw gratis checklist heeft gedownload. Natuurlijk kán dat gebeuren. Ik zeg niet dat er nog nooit iemand vanuit een gratis weggever een duur traject heeft gekocht.
Maar ik zou er niet zonder meer vanuit gaan dat dit voor ieder bedrijf een logische route is. Voor mij moet de stap tussen wat je gratis aanbiedt en wat je daarna wilt verkopen enigszins kloppen.
Wanneer vind ik een gratis weggever wél logisch?
Stel dat je een e-book verkoopt voor € 20 en je geeft het eerste hoofdstuk gratis weg. Dat snap ik. Iemand kan kennismaken met je manier van schrijven en de inhoud. Bevalt het? Dan is de stap naar € 20 klein en logisch.
Hetzelfde geldt als je gratis iets kleins aanbiedt en daarna een laagdrempelig betaald product hebt. Misschien een workshop van € 50 of € 100, een kleine training of een ander product waarmee iemand zelfstandig verder kan. Van daaruit kan eventueel weer een volgende stap ontstaan.
Dat betekent trouwens niet dat iedere ondernemer zo'n hele productladder nodig heeft. Ook dat vind ik weer zo'n model waarvan soms wordt gedaan alsof ieder bedrijf het zou moeten hebben.
Maar als je gratis gebruikt als onderdeel van je verkoopproces, kijk dan in ieder geval of de volgende stap logisch is.
Gratis geven zonder dat je er iets voor terug wilt
Er is nog een andere reden waarom ik gratis iets weggeven juist heel mooi vind. Soms wil je gewoon iemand helpen.
Je hebt bijvoorbeeld verschillende soorten mensen die je volgen. Een deel kan jouw diensten prima betalen en een ander deel misschien niet. Starters hebben bijvoorbeeld vaak meer tijd dan geld. Waarom zou je voor die laatste groep niet iets maken waar ze zelfstandig mee verder kunnen?
Niet omdat je verwacht dat ze drie weken later alsnog een traject van duizenden euro's bij je kopen. Gewoon omdat je kennis hebt waar iemand iets aan kan hebben en je die wilt delen.
Dan krijgt gratis voor mij een heel andere betekenis. Het is geen lokkertje. Het is iets wat je geeft.
Misschien hoef je helemaal geen funnel
Ik zie vooral bij startende ondernemers dat er ontzettend veel tijd kan verdwijnen in dit soort dingen. Eerst moet er een weggever komen. Dan een landingspagina. Daarna een e-mailserie. Vervolgens een webinar. Misschien nog een online training. En ondertussen moet het echte bedrijf eigenlijk nog beginnen. Daar zou ik voorzichtig mee zijn. Zeker als je weinig budget hebt, maar wel veel tijd, voelt het aantrekkelijk om al die dingen zelf te gaan bouwen. Het kost tenslotte ‘niets’.
Maar je tijd is óók iets waard. Je kunt diezelfde uren gebruiken om met potentiële klanten te praten, naar een netwerkbijeenkomst te gaan, iemand uit je netwerk oprecht verder te helpen, samenwerkingen te zoeken of gewoon je eerste diensten te verkopen. Ik geloof zelf heel erg in dat laatste stuk: mensen echt helpen zonder voortdurend bezig te zijn met wat er voor jou uit moet komen.
Als je iemand goed helpt, onthoudt diegene dat. Misschien wordt hij zelf nooit klant. Maar hij kan over een half jaar wel iemand tegenkomen die precies jouw hulp nodig heeft. Dat soort aanbevelingen zijn voor mij in de afgelopen vijftien jaar ontzettend waardevol geweest.
En hoe zit het dan met gratis workshops, webinars en masterclasses?
Daar kijk ik zelf ook anders naar dan volgens veel marketingmodellen zou moeten.
Als ik een workshop of masterclass geef, wil ik dat iemand daar na afloop daadwerkelijk iets aan heeft. Diegene heeft tenslotte ook iets geïnvesteerd: tijd. Dus geef ik informatie, voorbeelden en tips waarmee iemand gewoon zelf aan de slag kan.
Ik bewaar niet de belangrijkste informatie voor het laatste kwartier om vervolgens te zeggen: “Wil je weten hoe het écht moet? Koop dan mijn traject.” En ik sluit ook niet standaard af met een verkooppraatje. Dat doe ik al ongeveer vijftien jaar zo.
Misschien gaat dat in tegen allerlei funnels en marketingstrategieën, maar mijn ervaring is juist dat er na een workshop of masterclass bijna altijd mensen naar mij toe komen. Kun je mij hier ook bij helpen? Kan ik een afspraak met je maken? Wat kost het als jij eens met mijn bedrijf meekijkt? Dan hoef ik iemand niet vanuit een gratis workshop een traject in te praten. Iemand heeft mij een uur of twee meegemaakt, gehoord hoe ik ergens naar kijk en ervaren hoeveel kennis ik heb. Vervolgens bepaalt diegene zelf of hij meer van mij wil.
En als niemand iets koopt? Dan heeft die persoon hopelijk nog steeds een goede workshop gehad en iets geleerd waar hij de volgende dag mee verder kan.
Dat vind ik belangrijk.
Gratis is dus niet het probleem
Ik ben niet tegen gratis weggevers. Ik ben ertegen dat een gratis weggever bijna automatisch op het marketinglijstje van iedere ondernemer wordt gezet.
Je hebt een bedrijf, dus je hebt een weggever nodig. Nee. Misschien heb je er één nodig. Misschien ook helemaal niet.
Kijk eerst naar wat je verkoopt. Naar de prijs daarvan. Naar de mensen die je wilt bereiken en vooral naar waarom zij jou uiteindelijk zouden inhuren of iets bij je zouden kopen. Wil je iemand leren hoe hij iets zelf kan doen? Dan kan een goede gratis weggever een prachtige eerste kennismaking zijn.
Wil je juist drukke ondernemers bereiken die bereid zijn duizenden euro's te betalen omdat ze jouw kennis, ervaring of tijd willen inschakelen? Dan zou ik eerst eens heel kritisch kijken of die gratis checklist werkelijk de beste manier is om hen te bereiken. En geef je iets gratis omdat je mensen oprecht verder wilt helpen? Doe dat vooral.
Maar dan mag het van mij ook gewoon gratis zijn, zonder dat er achter iedere download, workshop of masterclass alweer een verkooppraatje staat te wachten.
Niet ieder gratis cadeau hoeft het begin van een funnel te zijn. Soms mag je iemand ook gewoon iets geven.
Het gezicht achter Cloudtraffic
Businesscoach en mentor Renate Termaat
Sinds 2009 werk ik met ondernemers, zzp'ers en mkb-bedrijven. In die tijd heb ik meer dan 500 ondernemers begeleid en geadviseerd bij allerlei vraagstukken rondom ondernemen, marketing, online zichtbaarheid en bedrijfsgroei.
In mijn blogs deel ik vooral wat ik in de praktijk tegenkom. Want wat ergens op papier heel logisch klinkt, blijkt in de praktijk lang niet altijd zo te werken. En andersom zie ik regelmatig mogelijkheden waar ondernemers zelf nog niet aan hadden gedacht.
Ik schrijf daarom niet alleen over hoe iets volgens de theorie zou moeten werken, maar vooral over wat ik zie gebeuren bij ondernemers en bedrijven waarmee ik werk. Aangevuld met mijn eigen ervaringen, dingen die ik uitzoek en ontwikkelingen die volgens mij de moeite waard zijn om te kennen.
Praktisch, begrijpelijk en zonder het ingewikkelder te maken dan nodig.