Mijn ervaringen, irritaties en conclusies na 3,5 jaar werken met AI
Ik werk nu ongeveer 3,5 jaar dagelijks met AI. Voor mijn eigen bedrijf, voor klanten, om dingen uit te zoeken, teksten te schrijven, data te analyseren, voor prive zaken en soms ook om mijn hoofd leeg te praten. En ik ben groot fan. Ik kan me inmiddels nauwelijks meer voorstellen dat ik alles weer zou moeten doen zonder AI.
Tegelijkertijd word ik er soms helemaal knettergek van.
Als je mij dus zou vragen: hoe gebruik je AI? Dan is mijn antwoord behoorlijk uitgebreid. Ik gebruik het voor ontzettend veel, maar ik heb in die 3,5 jaar ook geleerd dat ik lang niet alles zomaar aan AI wil overlaten.
Als ik mijn gesprekken met ChatGPT teruglees, kom ik heel vaak dingen tegen als: ‘Nee, dat bedoel ik niet.’ ‘Maar heb je het nu echt gecontroleerd?’ ‘Dat vroeg ik helemaal niet.’ ‘Je zegt nu gewoon weer hetzelfde.’ ‘Dit klinkt weer als AI.’ ‘Ik heb toch al honderd keer gezegd dat ik dit niet wil?’
En soms ben ik er na versie zes helemaal klaar mee, om vijf minuten later doodleuk weer een volgende vraag te stellen. Want ondanks al mijn irritaties gebruik ik AI alleen meer. Alleen ben ik na 3,5 jaar wel heel anders gaan kijken naar hoe je AI gebruikt en vooral naar wat je er wel en niet aan moet overlaten.
De slimste stagiair die ik ooit heb gehad
Ik vergelijk AI weleens met een stagiair met een extreem hoog IQ, maar zonder enige werk- en/of levenservaring.
Stel je voor dat er morgen iemand bij mij komt werken die ongeveer ieder marketing- en businesskennisboek ter wereld heeft gelezen. Die binnen een paar seconden een rapport van 150 pagina's kan doorspitten, moeiteloos enorme hoeveelheden data kan verwerken, nooit moe wordt en over bijna ieder onderwerp wel iets weet.
Fantastisch.
Geef mij 200 pagina's en ik laat hem rustig uitzoeken waar de verschillen zitten, cijfers vergelijken, informatie ordenen of uitzoeken wat er over een onderwerp bekend is. En als ik twintig minuten van de hak op de tak heb zitten vertellen, mag hij daar vooral een logisch verhaal van maken.
Maar ik zou diezelfde stagiair niet op zijn eerste dag alleen tegenover een ondernemer zetten en zeggen: jij hebt alle boeken gelezen, vertel jij deze ondernemer maar even wat hij met zijn bedrijf moet doen.
Want hij heeft nog nooit een bedrijf gehad, nog nooit tegenover een klant gezeten en nog nooit meegemaakt dat iets wat volgens alle boeken fantastisch zou moeten werken in de praktijk voor geen meter werkt. En soms heeft die extreem slimme stagiair zijn huiswerk gewoon niet goed gedaan. Alleen vertelt hij dat er niet altijd bij.
Precies daarom vind ik de vraag hoe gebruik je AI eigenlijk interessanter dan de vraag wat AI allemaal kan. Dat AI iets kan, betekent voor mij zeker niet dat ik het klakkeloos aan AI wil overlaten.
Hoe gebruik je AI dan wel?
Voor mij zit het antwoord vooral in de rol die je AI geeft. Een van de dingen waarvoor ik AI het meeste gebruik, is eigenlijk helemaal niet zo spectaculair: ik praat.
Ik spreek hele gedachtegangen in, soms behoorlijk van de hak op de tak. Halverwege kom ik terug op iets wat ik vijf minuten geleden zei, dan schiet me nog een voorbeeld te binnen en bedenk ik later dat ik het ergens toch niet helemaal mee eens ben. Vroeger moest ik dat allemaal zelf uitschrijven en ordenen. Nu laat ik ChatGPT dat doen.
Dit artikel is daar een goed voorbeeld van. De gedachten, voorbeelden, irritaties en meningen in dit verhaal zijn van mij. Ik heb een groot deel daarvan ingesproken, precies zoals ik dat normaal ook zou vertellen. AI helpt mij om daar structuur in aan te brengen en er een leesbaar verhaal van te maken, maar niet om voor mij te bepalen wat ik vind.
Dat bepaal ik zelf wel
En eigenlijk laat dit artikel daarmee meteen zien hoe je AI kunt gebruiken zonder je eigen kennis, mening en persoonlijkheid eraan uit te besteden. Ik wil vooral niet weer een uur zitten typen als ik hetzelfde in twintig minuten kan vertellen. Dat is voor mij misschien wel een van de grootste voordelen van AI: tijdswinst. Vaak als ik in de auto zit en hele stukken moet rijden. Dan zet ik de praatversie aan en sparren we in de auto en zet AI dingen voor mij klaar.
Hoe gebruik je AI in de praktijk
Soms honderd keer hetzelfde zeggen
Want dat AI razendsnel is, betekent niet dat het in 1 keer goed gaat. Ik kan uitgebreid uitleggen hoe ik schrijf en welke woorden en constructies ik niet gebruik, om vervolgens een tekst terug te krijgen waarin precies zo'n woord of constructie toch weer staat.
Dan laat ik het aanpassen en in de volgende versie is het ene opgelost, maar duikt er ergens anders weer iets op.
Bij afbeeldingen precies hetzelfde. Ik leg uit wat ik wil, er komt een afbeelding uit en binnen twee seconden zie ik dat een belangrijk onderdeel niet klopt. Bij de volgende versie heeft AI dat eerste onderdeel weer helemaal goed, maar is er ineens iets anders veranderd waar ik helemaal niet om gevraagd heb.
En na een paar versies denk ik geïrriteerd: HOE DAN? Ik heb het toch letterlijk uitgelegd?
Dat is soms hilarisch en soms bloedirritant. En het interessante is dat ik al jaren met AI werk en enorm veel context geef. ChatGPT weet inmiddels behoorlijk goed hoe ik werk en toch kan ik er niet vanuit gaan dat iets wat ik honderd keer heb gezegd bij de 101e keer automatisch goed gaat.
Ook dat hoort voor mij bij hoe gebruik je AI in de praktijk. Niet 1 perfecte opdracht geven en daarna achteroverleunen, maar bijsturen, corrigeren en soms gewoon opnieuw beginnen.
‘Heb je het echt onderzocht?’
Mijn grotere probleem met AI zit alleen niet bij een irritant woord in een tekst of een afbeelding die ik lelijk vind. Het wordt serieuzer als het om informatie gaat. AI is namelijk ontzettend goed in een antwoord geven. Ook als het dat antwoord eigenlijk niet goed genoeg weet.
Ik heb vaak genoeg meegemaakt dat ik iets laat uitzoeken en een uitgebreid en overtuigend antwoord krijg. Als ik het daarna ga controleren blijkt een prijs niet te kloppen, een bedrijf ergens helemaal niet te zitten, informatie verouderd te zijn of blijken er mogelijkheden te ontbreken.
En dan krijg je bij mij ongeveer dit gesprek:
‘Heb je dit echt onderzocht?’
Ja.
‘Ook op de website van het bedrijf zelf?’
Nou...
‘Dus nee.’
Of ik vraag of dit echt alle mogelijkheden zijn. Het antwoord is ja, totdat ik vraag om verder te zoeken en dan blijken er ineens nog vijf mogelijkheden te zijn.
Daar zit voor mij een van de grootste valkuilen van AI. Een antwoord kan er goed uitzien en toch gebaseerd zijn op te weinig informatie. AI zou wat mij betreft veel vaker moeten zeggen: ik heb onvoldoende informatie om hier een betrouwbare conclusie uit te trekken. Maar dat gebeurt helaas nooit vanzelf.
Dus ben ik degene geworden die voortdurend doorvraagt. Waar baseer je dit op? Heb je het gecontroleerd? Wat mis je mogelijk? Welke andere verklaring kan er zijn? Is deze informatie actueel? Zijn er onderzoeken die iets anders laten zien?
Dat doorvragen is voor mij inmiddels een belangrijk onderdeel geworden van hoe gebruik je AI. Niet klakkeloos het eerste antwoord aannemen, maar AI ook dwingen beter werk te leveren.
Ook tijdens het maken van dit artikel gebeurde het alweer. We waren aan het kijken welk zoekwoord bij dit artikel past en ChatGPT vertelde mij vrij stellig welke zoekintentie achter een bepaald zoekwoord zat. Mijn reactie was natuurlijk: ‘Waar baseer je dat op? Heb je dat onderzocht?’
Nee dus. Precies mijn punt.
AI verzint prachtige zoekwoorden waar niemand op zoekt
In mijn eigen vak zie ik heel concreet hoe misleidend een aannemelijk antwoord kan zijn. Als ik met een ondernemer bezig ben met SEO, kijk ik naar wat mensen daadwerkelijk in Google intypen en niet alleen naar woorden die logisch klinken.
Klanten gaan thuis met hun huiswerk ook met AI aan de slag en vragen bijvoorbeeld welke zoekwoorden interessant zijn voor hun bedrijf. Daar komt vervolgens een prachtige lijst uit. Stop ik die zoekwoorden daarna in de Google Zoekwoordplanner, dan blijkt 9 van de 10 keer dat er op een deel van die geweldige suggesties helemaal niet wordt gezocht.
AI heeft dan helemaal geen zoekwoordenonderzoek gedaan. Het heeft woorden bedacht die logisch klinken. Dat is iets totaal anders.
AI heeft niet automatisch toegang tot alle daadwerkelijke zoekdata van Google. Toch kan het antwoord zo overtuigend klinken dat een ondernemer denkt: mooi, dit zijn dus de zoekwoorden waarop ik mijn website moet gaan optimaliseren. Nee. Eerst controleren.
En daarom laat ik mijn Google Ads niet zomaar door AI beheren
Daar ben ik best zwart-wit in. Voor veel kleine ondernemers en lokale dienstverleners vind ik het een slecht idee om Google Ads grotendeels automatisch te laten beheren zonder dat iemand met kennis van zaken meekijkt.
Google automatiseert zelf al jaren steeds meer en AI maakt die mogelijkheden alleen maar groter. Bij een grote webshop kan ik me daar absoluut iets bij voorstellen. Als je honderden of duizenden conversies hebt, veel advertentiebudget en precies kunt meten dat je er € 10 instopt en er bijvoorbeeld € 50 aan verkopen uitkomt, heb je data waar een systeem iets mee kan.
Maar ik werk veel met kleinere ondernemers en starters. Soms adviseer ik iemand juist om heel lokaal met € 5 per dag te beginnen en dan heb je simpelweg geen enorme berg data. Daar zit een essentieel verschil, want data hebben betekent nog niet dat je voldoende representatieve data hebt om conclusies te kunnen trekken.
Toch gaat Google gewoon optimaliseren als je daarvoor kiest. Google zegt niet na een paar klikken: ‘Joh Renate, weet je wat? Ik heb eigenlijk nog veel te weinig representatieve data. Ik zou voorlopig nog even nergens conclusies uit trekken.’
Nee. Het systeem gaat aan het werk zonder met jou te overleggen.
En bij een ondernemer met € 5 per dag is iedere euro die verkeerd wordt uitgegeven gewoon een veel groter deel van het totale budget. Daar wil ik dus zelf tussen blijven zitten.
Een webshop is geen lokale dienstverlener
Daar komt bij dat conversies bij diensten veel ingewikkelder zijn. Bij een webshop is het relatief overzichtelijk: iemand ziet een advertentie, klikt, bekijkt een product, stopt het in het winkelmandje en rekent af. Je kunt vrij rechtstreeks zien wat een advertentie heeft opgeleverd.
Bij een dienstverlener kun je wel meten dat iemand een formulier heeft ingevuld, maar wat zegt dat eigenlijk? Was het een goede lead? Is die persoon klant geworden? Heeft die klant € 100 of € 5.000 opgeleverd? Of heeft iemand misschien helemaal geen formulier ingevuld, maar na het zien van de advertentie gewoon gebeld?
En dan heb je ook nog de zoekintentie. Neem het woord job coach. De ene persoon zoekt een jobcoach via het UWV, terwijl de andere persoon eigenlijk een loopbaanbegeleider bedoelt die hij zelf wil inhuren omdat hij vastloopt bij zijn werkgever. Exact hetzelfde zoekwoord, compleet andere intentie.
Daar zit vakkennis. Je moet niet alleen naar een zoekwoord kijken, maar begrijpen wat iemand ermee kan bedoelen, welke klant de ondernemer zoekt en hoeveel waarde je daarom aan die zoekterm wilt geven.
Natuurlijk kun je al die nuances ook aan AI uitleggen. Maar daar zit voor mij ook direct weer een struikelblok. Als ik eerst mijn halve vakkennis in AI moet stoppen, alle uitzonderingen moet uitleggen, iedere dienst moet toelichten, mogelijke zoekintenties moet benoemen, moet vertellen wat wel en geen goede lead is en vervolgens ook nog voortdurend moet controleren of het goed gaat, dan kan ik het bijna net zo goed zelf doen.
En ik geloof er helemaal niets van dat de gemiddelde ondernemer die denkt ‘mooi, dan laat ik AI mijn Google Ads wel doen’ eerst uren al die nuances gaat invoeren. Die wil juist tijd besparen. En een ondernemer weet vaak niet eens dat die informatie nodig is.
Voor ondernemers zit bij hoe gebruik je AI voor mij dus ook een belangrijke tweede vraag: wanneer gebruik je het juist niet?
AI is behoorlijk braaf
Daar loop ik op andere gebieden ook tegenaan. AI weet ontzettend goed wat de gevestigde visie is. Vraag hoe je als startende ondernemer moet beginnen en de kans is groot dat je iets krijgt over je ideale klant bepalen, je niche kiezen, je positionering scherp krijgen en vervolgens je aanbod ontwikkelen.
Ik ben het daar dus niet altijd mee eens.
Ik werk al jaren met starters en ik vind het soms complete onzin om van iemand die nauwelijks klanten heeft gehad te verwachten dat hij eerst tot achter de komma bepaalt wie zijn ideale klant is. Ga eerst maar eens ondernemen, krijg klanten en ontdek in de praktijk waar mensen voor willen betalen, met wie je graag werkt en waar je eigenlijk goed in bent. Dan praten we daarna wel verder over die ideale klant.
Dat is misschien niet wat in ieder marketingboek staat. Maar ik zie het in de praktijk wel. En dat soort ervaring heeft AI niet.
Bij medische onderwerpen merk ik het nog sterker
Daar merk ik hoe makkelijk AI vanuit de bestaande consensus redeneert. Dat is op zich logisch en bij medische informatie is voorzichtigheid natuurlijk belangrijk, maar ik wil soms juist weten waar discussie zit. Welke nieuwe onderzoeken zijn er? Zijn er wetenschappers die tot andere conclusies komen? Is er onderzoek dat nog niet in de richtlijnen is verwerkt?
Als ik daar niet specifiek naar vraag, krijg ik vaak eerst de veilige, gevestigde uitleg. En dat vind ik vaak irritant. Niet omdat de gevestigde visie per definitie verkeerd is, maar omdat ik zelf wil kunnen zien waar onzekerheid, discussie of nieuwe ontwikkeling zit. En ook omdat ik alternatieve geneeswijze zeker omarm en combineer met traditionele. Puur omdat ik uit ervaring weet dat bij mij alternatieve geneeswijze wel werkt wanneer de traditionele constant blijft falen. Hij weet inmiddels hoe ik erover denk maar blijft als een schoolleraar soms dingen constant herhalen alsof ik een klein kind ben.
Geef mij de informatie. Dan vorm ik mijn eigen oordeel wel.
.
En origineel? Mwah...
Met creativiteit heb ik ongeveer dezelfde haat-liefdeverhouding. Vraag AI om twintig originele marketingideeën en je krijgt er binnen een paar seconden twintig. Dat betekent nog niet dat ze origineel zijn of aansluiten bij wat je expliciet hebt gevraagd.
Vaak denk ik bij de eerste ideeën vooral: ja hoor, daar hebben we hem weer. Het voor de hand liggende antwoord. Dat is ook logisch, want AI is juist ontzettend goed in patronen herkennen in alles wat er al is. Maar werkelijk iets bedenken waarvan ik denk hé, daar had ik zelf nog niet aan gedacht, vraagt meestal veel meer tijd en instructie en vallen en opstaan.
Toch gebruik ik AI daar ook voor, soms juist omdat ik het totaal niet eens ben met het antwoord. Dan lees ik iets en denk: nee. Absoluut niet. En ineens weet ik daardoor veel beter wat ik wél bedoel.
Ook dat is sparren.
Ik wil geen orakel. Ik wil een sparringpartner
Hoe gebruik je AI op een manier waarop je er echt iets aan hebt!
Misschien zit daar wel het grootste verschil tussen hoe ik AI gebruik en hoe ik denk dat je het beter niet kunt gebruiken.
Als je mij vraagt hoe gebruik je AI op een manier waarop je er echt iets aan hebt, dan is dit misschien wel mijn belangrijkste antwoord: blijf zelf nadenken.
Ik zie AI niet als een orakel en ga er niet vanuit dat iets waar is omdat ChatGPT het zegt. Ik hoef ook niet dat AI bepaalt wat ik ergens van moet vinden. Ik wil ermee kunnen sparren, tegengas krijgen, informatie sneller kunnen verwerken en mijn eigen gedachten sneller kunnen ordenen.
En soms wil ik gewoon iemand tegen wie ik twintig minuten kan praten en die daarna zegt: ‘Dit waren volgens mij de zeven dingen die je eigenlijk probeerde te zeggen.’
Daar is AI briljant in.
En morgen weet ik waarschijnlijk alweer meer
Misschien moet ik daar nog iets belangrijks bij zeggen: alles wat ik hierboven schrijf is een momentopname. Ik werk nu ongeveer 3,5 jaar bijna dagelijks met AI, lees er veel over, probeer nieuwe dingen uit en gebruik het voor steeds meer verschillende toepassingen. En nog steeds ontdek ik bijna iedere dag iets waarvan ik denk: oh, kan dit óók?
Dingen waarvan ik een half jaar geleden nog dacht dat AI ze niet goed kon, kunnen inmiddels ineens wel. Er komen nieuwe mogelijkheden bij, bestaande toepassingen worden beter en ondertussen leer ik zelf ook steeds beter hoe ik ermee moet werken.
Mijn antwoord op hoe gebruik je AI ziet er daardoor nu ook anders uit dan een jaar geleden en waarschijnlijk ziet het er over een jaar wéér anders uit. Ik weet bovendien zeker dat ik er op dit moment nog lang niet alles uithaal wat erin zit. Maar ik ga me daar niet op blindstaren.
Dat vind ik misschien nog wel het fascinerendste aan deze ontwikkeling. Ik ben hier al 3,5 jaar behoorlijk intensief mee bezig en toch weet ik nog steeds niet wat ik niet weet. Dus als ik zie hoeveel tijd het mij heeft gekost om te ontdekken wat er allemaal mogelijk is, kan ik me ook heel goed voorstellen dat veel mensen AI nu nog maar voor een fractie gebruiken van wat ermee kan.
En over een jaar kijk ik misschien terug naar dit artikel en denk ik bij een aantal dingen: wat zat ik er toen naast.
Ook helemaal goed!
Want dat is volgens mij precies wat er gebeurt als je midden in zo'n enorme ontwikkeling zit. Je kunt alleen vertellen wat je nú weet, op basis van wat je tot nu toe hebt geleerd en ervaren. En morgen kan daar alweer iets bij zijn gekomen.
Na 3,5 jaar gebruik ik AI méér, niet minder
Dat vind ik misschien nog wel het grappigste. Hoe beter ik de beperkingen leer kennen, hoe meer ik AI gebruik. Alleen gebruik ik het anders.
Ik laat het rustig het zware voorwerk doen: documenten doorspitten, data analyseren, informatie ordenen, dingen vergelijken, mijn gesproken woorden uitschrijven, meedenken, tegenargumenten bedenken, een eerste structuur maken en uitzoekwerk versnellen.
Maar ik besteed mijn denken niet uit.
En dat is uiteindelijk ook mijn antwoord als iemand mij vraagt: hoe gebruik je AI? Gebruik het vooral heel veel, ontdek wat het kan en probeer dingen uit. Laat het werk van je overnemen waar je zelf onnodig veel tijd aan kwijt bent, maar blijf zelf nadenken.
Zodra context, ervaring, mensenkennis, creativiteit, geld of belangrijke beslissingen een rol spelen, wil ik zelf achter het stuur blijven.
Dus als er morgen weer een nieuwe AI-tool verschijnt die belooft mijn complete bedrijf van me over te nemen, is mijn eerste gedachte inmiddels niet meer: kan AI dit?
Ik wil eerst weten: waarom zou ik dit in vredesnaam uit handen willen geven?
Want mijn extreem slimme stagiair mag inmiddels ontzettend veel.
Maar de baas spelen? Nee. Daar is hij voorlopig nog niet aan toe.
Het gezicht achter Cloudtraffic
Businesscoach en mentor Renate Termaat
Sinds 2009 werk ik met ondernemers, zzp’ers en mkb-bedrijven. In die tijd heb ik meer dan 500 ondernemers begeleid en geadviseerd bij allerlei vraagstukken rondom ondernemen, marketing, ai, online zichtbaarheid en bedrijfsgroei.
In mijn blogs deel ik vooral wat ik in de praktijk tegenkom. Want wat ergens op papier heel logisch klinkt, blijkt in de praktijk lang niet altijd zo te werken. Dat geldt voor marketing, ondernemen en inmiddels zeker ook voor AI. Ik vind het juist interessant om te kijken waar iets écht helpt, waar de beperkingen zitten en wanneer je beter zelf kunt blijven nadenken.
AI gebruik ik inmiddels zo’n 3,5 jaar bijna dagelijks. Ik gebruik het voor steeds meer dingen in mijn bedrijf en voor klanten, maar ik loop ook regelmatig tegen situaties aan waarin AI heel overtuigend iets vertelt wat niet helemaal klopt, belangrijke nuances mist of simpelweg niet begrijpt wat ik bedoel. Juist die praktijkervaring deel ik in dit blog.
Ik schrijf daarom niet alleen over wat AI allemaal kan, maar vooral over hoe je AI kunt gebruiken zonder je eigen kennis, ervaring en gezonde verstand uit handen te geven. Aangevuld met mijn eigen ervaringen, dingen die ik uitzoek en ontwikkelingen die volgens mij de moeite waard zijn om te kennen.
Praktisch, kritisch en zonder het ingewikkelder te maken dan nodig.